Οι Τούρκοι λύνουν το ζωνάρι για καβγά

«Το χάνουμε το Αιγαίο, πατριώτη». Και όχι μόνο. Οι βόλτες διαρκείας του γνώριμου από τα παλιά τουρκικού ωκεανογραφικού σκάφους «Πίρι Ρέις» δεν αποτελούν απλά μία ακόμη πρόκληση των Τούρκων, μία ακόμη επίδειξη δύναμης της επίδοξης «περιφερειακής δύναμης».

Είναι ένα σαφές μήνυμα προς την Αθήνα ότι η Άγκυρα τώρα που αισθάνεται ισχυρή (και η Ελλάδα είναι αδύναμη) θα προσπαθήσει να επιβάλει τον δικό της χάρτη στο Αιγαίο και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Και σ' αυτόν τον χάρτη δεν φαίνεται να έχει θέση... το Καστελόριζο!

Η Άγκυρα θέλει πάση θυσία να σβήσει αυτή τη μικρή ενοχλητική... κουκκίδα, που στην πραγματικότητα απεικονίζει ένα από τα πιο όμορφα ελληνικά νησιά. Το Καστελόριζο χαλάει όλη... τη σούπα που εδώ και χρόνια η Άγκυρα μαγειρεύει.

Ο καθορισμός Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης που θα «συνορεύει» με την αντίστοιχη αιγυπτιακή ΑΟΖ και ταυτόχρονα θα αποκόπτει την Κύπρο από την Ελλάδα είναι το σχέδιο που η Τουρκία των Ερντογάν - Νταβούτογλου προχωρά με μεθοδικότητα, εκμεταλλευόμενη βέβαια τον διαχρονικό - διακομματικό λήθαργο των Αθηνών, που παρακολουθεί τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή μας... από την εξέδρα.

Τουρκικός χάρτης

Την τελευταία διετία οι Τούρκοι παρουσιάζουν έναν χάρτη στον οποίο αποτυπώνονται οι ΑΟΖ των χωρών της γειτονιάς μας. Σ' αυτό τον χάρτη εμφανίζουν φυσικά την Κύπρο χωρισμένη στα δύο, δίνοντας μία πολύ περιορισμένη ΑΟΖ στη «νότια» Κύπρο και καταργούν το δικαίωμα αυτό για Κρήτη και Δωδεκάνησα και ειδικά στο Καστελόριζο! Μ' αυτό τον τρόπο ως... διά μαγείας αποκτούν θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο, με την οποία φιλοδοξούν να οριοθετήσουν τις ΑΟΖ τους!

Το κακό είναι ότι η Αίγυπτος δεν δείχνει να ενοχλείται καθόλου από αυτή την προοπτική. Κι αυτό γιατί προφανώς κανείς δεν την έχει ενοχλήσει από την Αθήνα, που φαίνεται είτε να μην έχει κατανοήσει το μέγεθος του θέματος είτε να μην θέλει να το αγγίξει. Όποια εκδοχή κι αν δεχτούμε, είναι να πέσουμε να πνιγούμε. Το βέβαιο είναι ότι από την εποχή που τη χώρα κυβερνούσε ο «κουρασμένος» Καραμανλής, έχοντας εμπιστευτεί το τιμόνι της ελληνικής διπλωματίας στην Ντόρα Μπακογιάννη, το πράγμα είχε ξεκινήσει να στραβώνει.

Το Καστελόριζο... υπάρχει

Η Ελλάδα είχε αρχίσει συνομιλίες για καθορισμό ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Πάνω στις κουβέντες οι διπλωμάτες του Καΐρου μάς είπαν ότι θα ξεκινήσουν να συζητάνε και με τους Τούρκους για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών! Μάλιστα ενημερωθήκαμε ότι οι Αιγύπτιοι θα είχαν μαζί μας συνομιλίες στις 20 Ιουνίου του 2009 και δυο ημέρες μετά θα τα... έλεγαν και με τους Τούρκους!

 Παραμένει αδιευκρίνιστο αν κάποιος από τους δικούς μας είπε έστω ως παρατήρηση στους Αιγύπτιους «τι να συζητήσετε, ρε αδέλφια, με τους Τούρκους, αφού δεν έχετε θαλάσσια σύνορα». Εκτός βέβαια αν... εξαιρέσουμε το Καστελόριζο!

Πάντως διαμαρτυρία από την ελληνική πλευρά δεν έγινε και στη συνάντηση πήγαμε κανονικά, τα είπαμε, αλλά δεν τα συμφωνήσαμε.

Η κυβέρνηση άλλαξε, βεβαίως, αλλά μέχρι στιγμής η ηγεσία του ΥΠΕΞ δεν έχει δείξει τι προθέσεις της για το πώς θα αντιμετωπίσει αυτό το θέμα - βόμβα. Κάποιοι διπλωμάτες υπενθυμίζουν ότι εδώ και αρκετά χρόνια η κυπριακή κυβέρνηση είχε ζητήσει από την Αθήνα να προχωρήσει άμεσα η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας - Κύπρου, κάτι που για ανεξήγητους λόγους δεν έγινε, αφήνοντας το γήπεδο ανοιχτό για να «παίζουν τώρα μπάλα οι Τούρκοι». Το ερώτημα είναι αν τώρα η Αθήνα θα «τολμήσει» να προχωρήσει σε μία τέτοια ενέργεια.

Η Άγκυρα δείχνει ότι «έχει λυμένο το ζωνάρι της» για καυγά και αυτό είναι κάτι που προβληματίζει ιδιαίτερα τις ηγεσίες των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας. Δεν είναι καθόλου τυχαία η επιλογή να ανατεθεί η παρακολούθηση του «Πίρι Ρέις» σε σκάφος του Λιμενικού Σώματος κι όχι σε πολεμικό πλοίο του Στόλου. Η αποφυγή οποιασδήποτε αφορμής κλιμάκωσης της έντασης είναι προτεραιότητα για την κυβέρνηση, ειδικά αυτή την περίοδο.

Το «δουλεύουν» χρόνια

Η μεθοδικότητα των Τούρκων σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την εκμετάλλευση του Αιγαίου είναι πραγματικά αξιοπρόσεκτη. Τον Ιούλιο του 2007 στην ιστοσελίδα του τουρκικού Γενικού Επιτελείου παρουσιάστηκε μία «μελέτη» του καθηγητή του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Άγκυρας Sertac Baseren, με τίτλο: «Οι τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της πιθανής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην περιοχή της Τουρκίας».

 Απόσπασμα αυτής της μελέτης δημοσιοποιείται στο βιβλίο «Η γεωπολιτική στρατηγική και η στρατιωτική ισχύς της Τουρκίας», του Χρήστου Μηνάγια. Ο Τούρκος καθηγητής υποστηρίζει τα εξής απίθανα:

«Για να μην αποκοπεί η επίδραση των νότιων ακτών της Τουρκίας, των οποίων το μήκος είναι πολύ μεγαλύτερο και οι οποίες έχουν μέτωπο προς τις δυτικές ακτές της Κύπρου, θα είναι σύμφωνο με το Δίκαιο να μην αναγνωρισθεί επιρροή στις δυτικές ακτές της Κύπρου, οι οποίες είναι πολύ μικρότερες.

Το όριο θα ακολουθήσει το γεωγραφικό μήκος 032ο 16' 18'' Ανατολικό, μέχρι τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου και προς τον νότο. Επίσης αυτή η γραμμή για να μην εισέλθει στην ‘‘Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου'' θα ακολουθήσει το εξωτερικό όριο των χωρικών υδάτων αυτής... Τα μέτωπα των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου βρίσκονται απέναντι το ένα από το άλλο (!!!). Η οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ της Τουρκίας και της Αιγύπτου και σύμφωνα με τις αρχές δικαίου μπορεί να γίνει στα πλαίσια των σχετικών νόμων»!

Φοβερός ο καθηγητής, αν κι έχουμε συνηθίσει σε τέτοιου είδους «επιστημονικές μελέτες», οι οποίες είναι δεδομένο ότι γράφονται κατόπιν... παραγγελίας. Ωστόσο, η ιστορία έχει δείξει και αποδείξει ότι όσο παράλογα κι αν ακούγονται τα τουρκικά επιχειρήματα στα ελληνικά αυτιά, τόσο... λογικοφανή τα ακούνε τα υπόλοιπα αυτιά σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

************

Αθήνα και Μόσχα «πολιορκούν» τη Σόφια...

«Ανάγκα και οι θεοί πείθονται»... Κάπως έτσι σκέφτονται Έλληνες και Ρώσοι αξιωματούχοι των δύο κυβερνήσεων και του ενεργειακού τομέα, επιμένοντας να θέτουν ως πρώτη προτεραιότητα την προώθηση του αγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη.

Κι αυτό παρά το γεγονός ότι γνωρίζουν πως η Σόφια έχει στυλώσει τα πόδια, με πρόσχημα τα δικά της εθνικά συμφέροντα, αλλά προωθώντας τους σχεδιασμούς άλλων κέντρων.

Μόσχα και Αθήνα, λοιπόν, συνεχίζουν την προώθηση των απαραίτητων μέτρων, που θα οδηγήσουν πιο κοντά στην υλοποίηση του έργου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι... μπορούν και χωρίς τους Βούλγαρους.

Τι έγινε την προηγούμενη εβδομάδα στη μεγάλη σκακιέρα των «ενεργειακών διαδρόμων» της περιοχής;

Στην Αθήνα, ο υφυπουργός Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης παρουσίασε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής το νομοσχέδιο που επιδιώκει να επιλύσει ιδιοκτησιακά θέματα από τις περιοχές που θα περάσει ο αγωγός πετρελαίου και ανέπτυξε τους στόχους της ελληνικής κυβέρνησης για την ενεργειακή διπλωματία των αγωγών.

Στη Μόσχα, ο επικεφαλής της εταιρείας Transneft Νικολάι Τόκαρεφ ανακοίνωσε πως θα είχε συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της βουλγαρικής κυβέρνησης, ούτως ώστε να τεθούν επί τάπητος όλα τα ανοικτά θέματα. Οι Ρώσοι έχουν αποσπάσει το οριστικό... «ντα» των Βούλγαρων για τον αγωγό φυσικού αερίου South Stream, αλλά δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση σχετικά με τον Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη.

Θετικοί

Το γεγονός ότι οι άλλοτε καλύτεροι σύμμαχοι της Μόσχας στα Βαλκάνια αντιδρούν σε ένα έργο που δεν είχε την (τουλάχιστον επίσημη) αντίρρηση της Ουάσιγκτον, ενώ είναι θετικοί με ένα άλλο έργο, που προκαλεί... αλλεργία στους Αμερικανούς, δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση στους ενεργειακούς κύκλους.

Από τη ρωσική πλευρά, πάντως, θεωρούν ότι αυτή είναι μία ακόμη ένδειξη πως οι βουλγαρικές αντιδράσεις δεν έχουν να κάνουν αμιγώς με εθνικά συμφέροντα, αλλά προωθούνται παρασκηνιακά από επιχειρηματικά και υπερεθνικά κέντρα, τα οποία το τελευταίο χρονικό διάστημα «ανακατεύουν την τράπουλα» στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στον... χορό των διπλωματικών προσπαθειών για τον απεγκλωβισμό του πετρελαιαγωγού από τις βουλγαρικές αντιρρήσεις μπαίνει και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος θα επισκεφθεί τη Σόφια το επόμενο διάστημα για να έχει κατ' ιδίαν συνομιλίες με τον ομόλογό του Μπόικο Μπορίσοφ.

Την επίσκεψη Παπανδρέου στη βουλγαρική πρωτεύουσα ανακοίνωσε ο Γιάννης Μανιάτης στη Βουλή, κατά την παρουσία του στην Επιτροπή, όπου συζητήθηκε το νομοσχέδιο για τον αγωγό, ενώ ο υφυπουργός επεσήμανε ότι το έργο αποτελεί πρώτιστη εθνική προτεραιότητα.

Για μία ακόμη φορά, οι δηλώσεις αυτές είχαν μεγάλη δημοσιότητα στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρουσίασαν τις προσπάθειες της Αθήνας και της Μόσχας ως «φιλική πολιορκία» προς τη Σόφια.

Την ίδια στιγμή, οι Τούρκοι φαίνεται πως παίζουν το δικό τους παιχνίδι, θεωρώντας τον «διάδρομο» Σαμψούντα - Τσεϊχάν ως πιο ρεαλιστικό και δημιουργώντας νέες καταστάσεις στο Αιγαίο με την έξοδο του «Πίρι Ρέις» για γεωλογικές και σεισμολογικές έρευνες.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα (και όσοι αντιμάχονται τον βαλκανικό αγωγό) επιδιώκει να αποκρύψει το γεγονός ότι ο Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο προετοιμασίας και μετά την επικύρωση της περιβαλλοντικής μελέτης (παρουσιάζεται από τους Ρώσους σε Έλληνες και Βούλγαρους τον Σεπτέμβριο) και την ανάλογη διόρθωση της αντίστοιχης τεχνικοοικονομικής, μπορούν να ξεκινήσουν το έργο τους οι μπουλντόζες...

Από την άλλη πλευρά, ο Σαμψούντα - Τσεϊχάν βρίσκεται ακόμη σε επίπεδο MoU, δηλαδή σε ένα μνημόνιο αλληλοκατανόησης, χωρίς διακρατικές συμφωνίες και χωρίς να έχει δημιουργηθεί κοινοπραξία που θα τον κατασκευάσει και θα τον λειτουργήσει.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Άγκυρα γνωρίζει πως όσο χρονοτριβούν οι Βούλγαροι, η πλάστιγγα γέρνει προς το μέρος τους, έστω κι εάν έχει πολύ ακόμη δρόμο για να ισορροπήσουν τα δύο άκρα της...

Σε κάθε περίπτωση, οι ανατολικοί γείτονές μας διατηρούν χαμηλούς τόνους ως προς τους σχεδιαζόμενους αγωγούς, έχοντας στο συρτάρι τους και τον αγωγό Kiyikoy - Saros, για τον οποίο έχει γράψει πρόσφατα το «Π», ένας αγωγός ο οποίος θα μπορούσε πολύ απλά κι εύκολα να καταλήξει στην Αλεξανδρούπολη, παρακάμπτοντας το βουλγαρικό έδαφος, αλλά και τις όποιες αντιρρήσεις της Σόφιας και των συμμάχων της.

Όσο εξελίσσονται οι διπλωματικές «κόντρες» για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, οι εγχώριοι επιχειρηματικοί όμιλοι που επιδιώκουν να αποσπάσουν μερίδιο από τα κατασκευαστικά και διαχειριστικά έργα συνεχίζουν να... αναμένουν στο ακουστικό τους.

Οι μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες της χώρας, όπως ο Ελλάκτωρ, συμφερόντων Μπόμπολα, η JP Άβαξ, η Ιντρακάτ του Σωκράτη Κόκκαλη, θα διεκδικήσουν την κατασκευή του τμήματος του αγωγού που θα διατρέξει το ελληνικό έδαφος. Παράλληλα, σε συνεργασία με τοπικές εταιρείες, αλλά και με Ρώσους επιχειρηματίες, θα επιδιώξουν να «μπουν» και στο βουλγαρικό κομμάτι.

Επιπλέον μία σειρά από μεσαίες και μικρότερες εταιρείες περιμένουν να ολοκληρωθούν οι διαγωνισμοί για να διεκδικήσουν τις υπεργολαβίες, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως μάννα εξ ουρανού στο ερημικό τοπίο των δημοσίων και ιδιωτικών έργων στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια.

Επιπλέον, τουλάχιστον μία... ντουζίνα Έλληνες εφοπλιστές περιμένουν στη... γωνία για να πάρουν μαζί με τις τρεις ρωσικές ναυτιλιακές εταιρείες το έργο της μεταφοράς του «μαύρου χρυσού» από το Νοβοροσίσκ στο Μπουργκάς. Μάλιστα, τουλάχιστον τέσσερις γνωστοί «καραβοκύρηδες» έχουν σε εξέλιξη μεγάλες παραγγελίες νέων τάνκερ, τα οποία σχεδιάζουν να τα δρομολογήσουν ακριβώς σε αυτή τη ρότα.

Ακόμη και οι... λαμαρινάδες περιμένουν να «ανοίξουν» οι δουλειές για να δώσουν τα προϊόντα τους, που θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του αγωγού, δηλαδή σωλήνες, κατασκευές στήριξης, ανταλλακτικά και άλλος εξοπλισμός...

Γνωρίζουν βέβαια ότι, εκτός από τον Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, υπάρχουν... κι άλλες πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια! Τόσο ο South Stream όσο και οι μικρότεροι σε μήκος αγωγοί που θα συνδέσουν το ελληνικό σύστημα με την Ιταλία και τη Βουλγαρία αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες, σε μία περίοδο κατά την οποία η κρίση έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα σε όλο τον κόσμο.

 Το ερώτημα είναι ποιοι θα αντέξουν μέχρι να αρχίσουν τα έργα... Όσο περνά ο χρόνος και οι καθυστερήσεις γίνονται μεγαλύτερες, όλο και περισσότεροι έρχονται πιο κοντά στο... κανόνι!

1. Η κυβερνηση οδηγεί το καράβι στην στεριά
2. Οι σύμβουλοι...
3. Οι βιαστές,οι ανέραστοι και οι πέτρες...
4. Το μνημόνιο και ο «Καλλικράτης»
5. 0 παπανδρεϊκός τέταρτος δρόμος
6. Ξέρουν τι κάνουν;
7. Το κοινωνικό πακέτο, η νέα δίκη των 6
8. Εκ λογικός (;) νόμος
9. Ανοχύρωτη χώρα
10. Η πεφωτισμένη δεσποτεία
11. Καθοδόν προς τον «τέταρτο δρόμο»
12. Είναι οι αλλαγές του μνημονίου μεταρρυθμίσεις;
13. Δολοφονήθηκε Έλληνας ομογενής στην Αλβανία
14. Σκουπιδόχαρτα μορατόριουμ και ΜΟΕ για την Άγκυρα
15. Μπίζνες εκατομμυρίων με δωροδοκίες και εκβιασμούς
16. «Η κυβέρνηση έχει παραδώσει την εξουσία στην Τρόικα»
17. Καλά προστατευμένες οι διαδρομές της μίζας
18. ..... τώρα περηφανεύονται για τη σφαγή
19. Ανήκει η Ελλάδα στους Ελληνες;
20. Η προοπτική μιας εξισλαμισμένης Ευρώπης